Enantia de l'aportada de los celtes (sobro'l 600 E. X.) Espansión celta

a les nueses tierres, sábemos de la esistencia d'habitantes, probatiblemente ligures o euskaldunes (anque estes teoríes tan poniéndose en dulda nos últimos tiempos), que yeren heriedes de los primeros habitantes que dexaron costancia y preba nel país de nueso d'una de les primeres amueses d'intelixencia del ser humanu: l'arte rupestre, y que na nuesa fastera tien relevancia mundial.

  altamira

 El nuesu Puelu tien cásique 3000 años d'hestoria y de continuidá nel tiempu. Nos nuesos entamos como nación tenemos la vieya Asturia, xunión nacional de tolos ástures. 

Asturia

 Naquella dómina al oriente taben los cántabros, colos que se compartía'l mesmu orixe celta, y'l so carauter cerbunu y valiente, como amosaren na so llucha escontra'l maor emperiu de tolos tiempos. Teníen tantes coses en común que dellos hestoriadores aseguren que probatiblemente foren el mesmu puelu (ente otres coses fonon aliaos nes gerres escontra l'Emperiu Romanu, que dió héroes como l'ástur Gausón, inclusive reconocíos polos romanos).

Infantería y caballería Ástur

 

 Seya como fuere yá Julius Honorius afita na so Cosmographia nel sieglu IV que la fastera del Ebru yera habitada polos ástures, yá fuere pola mor de la so espansión, como ficieren otros puelos como'l vascón, o pol desplazamientu de los cántabros a fasteres más al sur como la comarca castiana de La Rioxa, ú s'alcuentra la Xerra de Cantabria, o como yá diximos foren tribus ástures, a les que los romanos-yos dieren un nome diferente.

Asturies nel sieglu VII

 

 Nel sieglu VIII, la Asturies que nun foi enxamás conquistada dafechu polos xermanos (suevos o visigodos) torna a enfrentase a un emperiu, nesti casu'l musulmán, y ye'l primeru en frenar el so avance n'Europa, na hestórica batalla de Cuadonga, onde foren comandaos pol primer Rei Ástur conocíu, Pelayu.

 Rei Pelayu

Rei que foi ellexíu pol puelu de so, calteniendo la tradición céltica del nuesu país. Un exércitu ástur perinferior en númberu derrota a los moros, y da entamu al "Asturorum Regnum" o lu que ye igual: El Reinu de los Ástures, amosando la so clara condición étnico, y la nula presencia d'otros puelos, como pretenden los qu'a falta d'una hestoria propio quieren apropiase de la de nueso. Esti reinu lluchó escontra Spania (o seya España) que ye como les Cróniques asturianes llamaben al Al-Andalus musulmán. Caltúvose nel tiempu y llegó a convertise nun emperiu aportando a tierres pol sur (aú llevó la nuesa llingua) y a la llende con Francia pol este. 

 

 Fizo frente a les invasiones vikinges, a les que a diferencia del restu de naciones europees consiguió derrotar y faer fuxir de les costes asturianes.

Europa nel sieglu IXEuropa nel sieglu X

Tevo diferentes capitales, toes ciudaes ástures.  Duró dica la muerte na Batalla de Tamarón en 1037 del caberu rei d'estirpe ástur, Bermudu III, muertu defendendo la llibertá nacional frente al invasor castellán.

Rei Bermudu III

 Dempués d'esti fechu, el nuesu país yá ensin independencia, nagua por algamala de nueu por mediu de cabezaleros dixebriegos como'l Conde Gonzalu Pelai o la Reina Urraca, que llogren importantes victories, pero a la fin son derrotaos pol reinu de Castiella. Llueu namai la feble Xunta Xeneral (ún de los primeros parllamentos del mundiu) ye'l mínimu ñiciu de llibertá, y col tiempu pa más inri la nuesa nación ye dixebrada, inclusive ente estaos, pero ainda fasta fines del sieglu XVIII polo menos el norte sigue xuníu alministrativamente. Intre nel cualu el naciente estáu español de los borbones (yá nun-yos val el nome de Castiella), tarazanos de nuéu pa dividinos, y l'oriente del país, les Asturies de Llébana, Santillana y Tresmiera son xuníes a comarques castianes pa formar una provincia española (cosa qu'ainda tamos pagando). 

  Como fechos destacables d'entóncenes p'acá, podemos destacar, que el 25 de mayu de 1808, la Xunta Xeneral d'Asturies, declárase soberana, unvía embaxadores al estranxeru, forma exercitu y declara la gerra a la Francia de Napoleón.

 Reclutamientu de tropes n'Uviéu pal Exercitu Nacional Asturián (1808)

 Dixebra que vuelve a retomase n'ochobre de 1934, en que proclámase la República Independiente Obrera y Campesina d'Asturies (intre nel cualu l'estáu ocupante torna a xunir les Asturies d'Uviéu, Tinéu y Astorga, pa meyor reprimir al nuesu puelu, anque esta xunión foi namai momentanea). Asturianos presos na cuenca minera

 Y nel 1936 en que el Conseyu Soberanu d'Asturies y Llión (conceyos del norte asturfalantes), llega inclusive a alcuñar moneda propio y a solicitar l'inxertamientu na Sociedá de Naciones (la antigua O.N.X.), estes dos independencies fonon xabazmente reprimíes pol exercitu d'ocupación español.

 

· Entamu
· Hestoria
· Bandera
· Mapes
· Raigaños
· Enllaces
· Foru
· Imaxes
· E-mail